SPSS: Wegen voor de feestdagen

Het is tijd om het over het wegen van respondenten te hebben. Ik wil het niet te zwaar maken, ondanks dat het een gewichtig onderwerp is. Na de feestdagen heeft iedereen het erover….. Oké, klaar met de woordgrappen.

Het wegen van de (antwoorden) van de respondenten kan een belangrijk onderdeel zijn van het analyseren van jouw onderzoekresultaten. Er zijn meerdere redenen om te wegen. De belangrijkste reden is vaak over- of ondervertegenwoordiging van een groep respondenten binnen de dataset. Dit betekent dat een bepaalde groep mensen (of onderzoekitems) naar verhouding vaker in je onderzoeksgroep zitten dan dat ze zouden moeten zitten. Met andere woorden, je onderzoek is niet representatief! Om te corrigeren voor over- of ondervertegenwoordiging worden respondenten gewogen om de juiste verhoudingen in de dataset te krijgen.

Moet ik wegen?

Een belangrijke vraag, voordat we verder gaan, is natuurlijk of je zou moeten wegen. Om hier antwoord op te krijgen, moet je jezelf twee andere vragen stellen. Allereerst de vraag: is mijn steekproef op kans gebaseerd (stochastisch) en mag ik dus generaliseren? Met andere woorden, wil je een uitspraak doen over een hele groep (oftewel de populatie) in plaats van enkel je respondenten? (de onderzoeksgroep). En mag dat ook? Is aan alle voorwaarden voldaan? Als het antwoord ja is, dan moet je jezelf nog een tweede vraag stellen. Zijn de verhoudingen van mijn onderzoeksgroep gelijk aan de verhoudingen binnen de populatie? Om deze vraag te beantwoorden heb je twee gegevens nodig. Allereerst moet je een (betrouwbare) bron hebben met de verhoudingen binnen de populatie. De data van het centraal bureau voor de statistiek (CBS) biedt hier vaak uitkomst. Daarnaast moet je weten of de verhoudingen binnen jouw dataset ook werkelijk afwijken. Hiervoor gebruik je de Chi-kwadraat toets voor het toetsen van verhoudingen. Wijkt het significant af? Dan zit er niets anders op dan te wegen.

Wegen in SPSS

Als voorbeeld nemen we een kijkje in een (aangepaste) dataset van SPSSKoning. Het is een onderzoek onder de studenten van Hogeschool Koning (uiteraard). De verhouding man/vrouw zie je hieronder in de tabel, 60% mannen en 40% vrouwen.

Verhouding man/vrouw voor de weging in SPSS

Uit de gegevens van de administratie van de Hogeschool blijkt dat de verhouding man/vrouw op de Hogeschool ongeveer 50/50 is. Aangezien het verschil significant is, moeten we gaan wegen. Om te kunnen wegen in SPSS heb je een weeg-variabele nodig, oftewel een frequency variable. Dit is een variabele waarmee SPSS de antwoorden die de respondenten hebben gegeven kan gaan wegen. Een soort correctie moet er dus plaats vinden.

Om te corrigeren hebben we een correctiegetal nodig. Bij de mannen is dat 50/60 = 0,833 (afgerond) en bij de vrouwen is dat 50/40 = 1,25. Hiervoor gebruik je de  valide percentages. Boven de streep komt 50 te staan omdat we willen corrigeren richting de verhouding 50/50.

 

We gaan nu een nieuwe variabele maken via Compute. We maken één nieuwe variabele, maar daarvoor moeten we twee opdrachten geven. Allereerst geven we de nieuwe variabele een naam in Target Variable. We kiezen voor de naam: wegen. Dan beginnen we met de eerste opdracht. Bij Numeric Expression geef je de nieuwe variabele de waarde: 0,83, en selecteer je via if (in het venster Compute onderaan te vinden) enkel de mannen (=1). Je rond daarna de opdracht af (via OK).

De eerste opdracht via Compute

Daarna herhaal je deze actie van vooraf aan en geef je de nieuwe variabele (let op, weer wegen invullen bij Target Variable) de waarde 1,25 en selecteer je via if enkel de vrouwen. En ronden we de opdracht af.

De tweede opdracht in Compute

Let erop dat het Compute venster een waarschuwing kan geven als je een komma gebruikt (bij 0,83 of 1,25), ook als je SPSS hebt ingesteld op het komma teken als decimaal teken. Maak dan gebruik van de punt. In de afbeeldingen heb ik beide voorbeelden meegenomen. Zorg dat je de juiste kiest.

Uitkomst van de weging analyseren

De volgende stap is om de analyse te doen en te kijken of de weging inderdaad effect heeft op de uitkomsten. In ons geval zijn we erg nieuwsgierig naar de kosten die studenten per jaar maken voor materialen voor de studie. We maken twee berekeningen. We berekenen het eerst met de weging nog uit. Hiervoor kun je gewoon via descriptives het gemiddelde uitrekenen. Daarna zetten we de weging aan via Data/Weight Cases. Voor de weging kiezen we onze nieuwe variabele: wegen.

Selecteer een weging variabele

Nu de weging aan staat worden alle berekening die SPSS maakt gewogen. Houd hier dus rekening mee bij de interpretatie!

Boven zonder weging, onder met weging

Als we naar het ongewogen gemiddelde kijken (boven) zien we dat de gemiddelde uitgaven rond de 385 euro liggen. Met de weging aan ligt het gemiddelde rond de 377 euro. De weging heeft dus aardig wat impact op het gemiddelde. Het gaat in dit geval om 8 euro verschil en dat klinkt misschien als heel weinig. Maar als je je realiseert dat we 20.000 studenten hebben op Hogeschool Koning en we mogen generaliseren, dan scheelt die 8 euro opeens 160.000 euro in de totale uitgaven. Dat zijn aardig wat pepernoten.

Lang verhaal in het kort

Wegen is soms noodzakelijk om een goede uitspraak te doen over de populatie. Mag je uitspraken doen over de populatie en zijn de verhoudingen in je dataset niet representatief? Corrigeer dan met een weging in SPSS. Controleer altijd de weging en vergeet deze niet te vermelden in je onderzoek- en analyseverantwoording.

Veel succes met SPSS (en til er vooral niet te zwaar aan)!

            Geen stress, met SPSS!

Plan een gratis en vrijblijvend adviesgesprek

Vul de velden hieronder in en wij nemen uiterlijk binnen 1 werkdag contact met je op!

Vul je gegevens in en wij nemen op werkdagen binnen 1 uur contact met je op om een vrijblijvend telefonisch adviesgesprek in te plannen. In dit gesprek kijkt een van onze scriptie-experts in welke fase van het scriptietraject je bent, waar je tegenaan loopt en hoe wij er samen voor kunnen zorgen dat je jouw scriptie goed afrondt. Je kunt ons ook direct bellen via 010 – 714 23 43 of een WhatsApp bericht sturen naar 06 43 247 310.





sepaand 2018-12-05T18:16:51+00:00

Door de site te blijven gebruiken, ga je akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten